KAWASAN sukan yang digunakan secara berkala memerlukan perhatian berterusan terhadap kebersihannya. Selepas beberapa kali berkunjung ke Malaysian Youth League (MYL), saya berpeluang melihat keadaan persekitarannya dari sudut yang berbeza apabila membawa penyepit dan mengutip sampah secara peribadi sementara menunggu perlawanan minggu lalu. Lokasi perlawanan tidak dinyatakan di sini kerana pemerhatian seperti ini mungkin berlaku di mana-mana kawasan sukan.
Daripada usaha kutipan itu, sampah yang paling banyak ditemui ialah penutup botol air. Saiznya yang kecil mungkin menyebabkan ia mudah terlepas pandang atau dibiarkan selepas minuman digunakan. Namun, apabila jumlahnya banyak, penutup-penutup ini jelas mencacatkan kawasan dan menambah beban kerja pembersihan. Pemerhatian ini menunjukkan bahawa usaha mengurangkan sampah di kawasan sukan tidak semestinya bermula dengan barangan besar; sisa kecil yang dihasilkan secara berulang juga wajar diberi perhatian.
Selain penutup botol, terdapat juga plaster dan balutan luka. Kehadirannya menimbulkan persoalan tentang cara bahan rawatan dibuang selepas digunakan. Namun, berdasarkan sifat bahan tersebut yang sukar terurai, tidak mustahil sebahagiannya telah berada di situ untuk tempoh yang lama dan terkumpul daripada penggunaan terdahulu. Oleh itu, penemuan ini tidak semestinya menggambarkan keadaan selepas satu perlawanan sahaja, tetapi mungkin mencerminkan kesan pembuangan yang berulang serta pembersihan yang tidak menyeluruh.
Plaster dan balutan luka perlu diuruskan dengan lebih cermat berbanding sampah biasa, khususnya jika tercemar dengan darah atau cecair tubuh. Penganjur dan pengurusan venue boleh menyediakan bekas yang sesuai berhampiran kawasan rawatan, di samping memastikan sampah dikutip dan dilupuskan dengan selamat. Langkah ini melindungi petugas pembersihan serta pengguna kawasan tersebut.
Perkara ini wajar diberi perhatian kerana acara sukan seperti MYL berlangsung saban tahun. Apabila acara diadakan secara berulang, sampah yang sama boleh terus terkumpul jika kutipan dan pengurusan sisa tidak menjadi sebahagian daripada perancangan setiap edisi. Tong sampah yang mudah dicapai, peringatan ringkas kepada pemain dan penonton, serta rutin pemeriksaan selepas perlawanan boleh membantu menangani isu ini. Bagi barangan kecil seperti penutup botol, bekas kutipan khusus di lokasi yang sesuai juga mungkin memudahkan pengumpulan.
Pemerhatian ini bukan untuk menuding jari kepada mana-mana pihak. Sebaliknya, ia mengingatkan kita bahawa kebersihan kawasan sukan terhasil daripada gabungan kemudahan, pengurusan dan sikap pengguna. Setiap perlawanan mungkin hanya berlangsung beberapa jam, tetapi sampah yang ditinggalkan boleh kekal lebih lama dan menjejaskan keselesaan serta keselamatan orang lain.
Menjaga kebersihan selepas perlawanan ialah sebahagian daripada pengurusan ruang sukan yang bertanggungjawab. Perhatian kepada perkara kecil termasuk penutup botol dan bahan rawatan boleh membantu memastikan kawasan sukan kekal bersih, selamat dan selesa untuk semua.
*Asma’ Abu Samah adalah dari Pusat Pengurusan Alam Sekitar, Institut Perubahan Iklim, Universiti Kebangsaan Malaysia.
**Penulisan artikel ini adalah pandangan penulis dan tidak semestinya mencerminkan pandangan sidang pengarang Astro AWANI.
