Belanjawan 2027 membuka ruang kepada Kerajaan Perpaduan untuk memulihkan keyakinan rakyat, namun pelan bantuan semata-mata tidak menjamin sokongan politik. Persoalan ialah sama ada manfaat ekonomi mampu dirasai oleh rakyat dan diterjemahkan kepada kesepakatan dalam kalangan gabungan parti pemerintah.
Belanjawan itu menampilkan angka keseluruhan RM510 bilion yang merangkumi perbelanjaan Persekutuan serta komitmen pelaburan lain. Daripada jumlah tersebut, RM459.8 bilion merupakan cadangan perbelanjaan Persekutuan, suatu perbezaan penting dalam menilai kemampuan sebenar kerajaan melaksanakan komitmennya.
Antara langkah utama ialah peningkatan peruntukan gabungan Sumbangan Tunai Rahmah (STR) dan Sumbangan Asas Rahmah (SARA) kepada RM16 bilion, selain kenaikan gaji minimum daripada RM1,700 kepada RM2,000 mulai Jun 2027. Bagaimanapun, pengecualian kepada perusahaan mikro, kecil dan sederhana tertentu bermakna manfaat kenaikan itu tidak semestinya dinikmati semua pekerja.
Golongan pembayar cukai pula dijanjikan peningkatan pelepasan individu daripada RM9,000 kepada RM12,000, kali pertama sejak 2010. Pengurangan satu mata peratusan kadar cukai bagi dua julat pendapatan bercukai tertentu dijangka memanfaatkan kira-kira lima juta pembayar cukai, dengan tambahan pendapatan boleh guna sehingga RM1,600 setahun.
Namun, landskap politik tidak semudah pengiraan fiskal. Kemenangan Barisan Nasional (BN) di 48 daripada 56 kerusi Johor pada Julai lalu, disusuli kerjasama pilihan raya BN dengan Perikatan Nasional (PN) di Negeri Sembilan, memperlihatkan percanggahan antara perkongsian kuasa di Putrajaya dengan persaingan politik di peringkat negeri.
Keutuhan pentadbiran Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim juga tidak bergantung kepada Pakatan Harapan (PH) dan BN semata-mata. Gabungan Rakyat Sabah (GRS) serta Gabungan Parti Sarawak (GPS) mempunyai kepentingan tersendiri yang perlu diimbangi bagi memastikan kestabilan politik dan sokongan Parlimen terus terpelihara.
Antara bantuan dan keyakinan rakyat
Buat rakyat, keberkesanan dasar ekonomi bukan diukur melalui angka peruntukan, sebaliknya kemampuan membayar keperluan. Inflasi tahunan sebanyak 1.9 peratus pada Ogos 2026 mungkin kelihatan sederhana, namun peningkatan kos pengangkutan, perumahan dan utiliti terus memberi tekanan kepada isi rumah.
Kesan bantuan juga tidak seragam. Pemindahan tunai lebih membantu golongan berpendapatan rendah, manakala pelepasan cukai memberi manfaat kepada individu yang mempunyai tanggungan cukai. Perbezaan kelayakan, tempoh pelaksanaan dan jumlah diterima boleh mempengaruhi persepsi rakyat terhadap keadilan pengagihan manfaat.
Tinjauan Merdeka Center membabitkan 1,209 pengundi berdaftar antara 12 Mac hingga 9 April 2026 mendapati 50 peratus berpuas hati dengan kerajaan Persekutuan, berbanding 48 peratus yang tidak berpuas hati. Tahap penerimaan terhadap Anwar pula berada pada 52 peratus, menggambarkan sokongan yang masih belum benar-benar kukuh.
Walaupun bantuan berpotensi meningkatkan persepsi terhadap kecekapan kerajaan, ia tidak semestinya menyelesaikan persoalan akauntabiliti dan reformasi. Malah, manfaat ekonomi boleh mencetuskan persaingan politik apabila setiap parti berusaha menonjolkan sumbangan masing-masing dalam pentadbiran.
PH mungkin mengaitkan kejayaan belanjawan dengan kepimpinan Anwar, sementara UMNO menekankan pencapaian kementerian di bawah wakilnya. Justeru, kejayaan dasar tidak secara automatik menghasilkan kesatuan politik, khususnya apabila rundingan kerusi dan kepentingan pilihan raya mula mendominasi hubungan antara parti.
Dua kemungkinan menjelang 2027
Senario pertama menyaksikan bantuan disalurkan mengikut jadual, peningkatan pendapatan mengatasi pertambahan kos sara hidup dan pekerja menikmati kenaikan gaji tanpa pengurangan ketara peluang pekerjaan. Keadaan ini membolehkan kerajaan membina rekod pencapaian ekonomi yang benar-benar dirasai rakyat.
Sekiranya perkembangan itu disertai persetujuan pembahagian kerusi dan strategi pilihan raya yang berkesan, parti-parti kerajaan mempunyai alasan lebih kukuh untuk mempertahankan kerjasama. PH boleh mengetengahkan pengurusan ekonomi, manakala BN serta gabungan wilayah menunjukkan hasil penyertaan mereka dalam pentadbiran Persekutuan.
Bagaimanapun, ukuran kejayaan perlu melangkaui kenyataan optimistik pemimpin. Pertumbuhan gaji benar, keyakinan isi rumah dan kelancaran penyaluran bantuan merupakan petunjuk lebih bermakna, sementara kesepakatan rundingan kerusi menjadi ukuran sama ada manfaat ekonomi turut mengukuhkan hubungan politik.
Senario kedua pula berlaku apabila kenaikan kos kehidupan menghakis manfaat bantuan atau pelaksanaan dasar berdepan kelewatan dan pertikaian kelayakan. Rakyat mungkin menerima bantuan kerajaan, tetapi masih gagal meningkatkan simpanan atau mengurangkan tekanan kewangan.
Dalam keadaan tersebut, parti-parti pemerintah berkemungkinan lebih cenderung mempertahankan identiti masing-masing. Kejayaan dasar dituntut sebagai pencapaian sendiri, sedangkan kelemahan pelaksanaan boleh dijadikan alasan menyalahkan rakan gabungan.
Kekecewaan terhadap kos sara hidup juga berpotensi menghidupkan semula kritikan mengenai kelembapan reformasi. Kesannya tidak semestinya menyebabkan pengundi beralih kepada pembangkang, tetapi boleh melemahkan kecenderungan penyokong sedia ada untuk keluar mengundi, khususnya di kawasan marginal.
Kerajaan mungkin terus bertahan melalui sokongan majoriti Parlimen, namun kestabilan pentadbiran tidak menjamin kesepakatan pilihan raya. Pertikaian terbuka mengenai pembahagian kerusi, rungutan pelaksanaan bantuan dan keyakinan pengguna yang lemah boleh menjadi petunjuk awal keretakan tersebut.
Pilihan Raya Negeri Melaka pada 14 November depan bakal menjadi ujian awal terhadap mesej politik dan percaturan gabungan parti. Namun, keputusannya tidak boleh dianggap referendum terhadap Belanjawan 2027 kerana kebanyakan langkah baharu belum dilaksanakan, selain faktor calon tempatan dan kerjasama pilihan raya turut mempengaruhi pengundi.
Akhirnya, Belanjawan 2027 menawarkan peluang untuk memulihkan keyakinan rakyat, tetapi keberkesanan politiknya bergantung kepada siapa yang menikmati manfaat dan siapa yang menerima pengiktirafan. Cabaran terbesar Anwar bukan sekadar memastikan janji ekonomi ditunaikan, tetapi membuktikan bahawa parti-parti yang berkongsi kuasa juga mampu menawarkan masa depan politik yang diyakini bersama.
* Rizal Hamdan ialah Pegawai Program Kanan di Merdeka Center. Beliau turut menulis mengenai geopolitik dan hubungan antarabangsa menerusi RIMAU Geopolitical Insight di Substack.
** Penulisan artikel ini adalah pandangan penulis dan tidak semestinya mencerminkan pandangan sidang pengarang Astro AWANI.
