LONDON: Raja Britain memainkan peranan perlembagaan yang penting dalam pelantikan seorang Perdana Menteri baharu di United Kingdom (UK), lapor PA Media/dpa.
Ia merupakan antara beberapa prerogatif peribadi kedaulatan yang masih kekal dimiliki oleh raja.
Raja tidak bertindak berdasarkan nasihat menteri dan tidak diwajibkan untuk berunding dengan mana-mana pihak sebelum mengundang seorang ahli politik membentuk kerajaan.
Bagaimanapun, baginda perlu melantik seseorang yang mampu memperoleh kepercayaan Dewan Rakyat, yang lazimnya ialah pemimpin parti yang memegang majoriti keseluruhan kerusi di dewan berkenaan.
Raja juga dipandu oleh konvensyen perlembagaan dan boleh mendapatkan nasihat daripada Perdana Menteri yang akan berundur, pemimpin politik lain, ahli kanan Majlis Privi atau mana-mana pihak yang difikirkan sesuai, dengan mengambil kira pertimbangan dan berhati-hati.
Keir Starmer memaklumkan kepada Raja Charles III mengenai keputusannya untuk meletakkan jawatan sebagai pemimpin Parti Buruh dan juga Perdana Menteri.
Namun, beliau masih perlu menghadap baginda untuk menyerahkan surat peletakan jawatan secara rasmi dalam satu sesi menghadap, seperti yang ditetapkan oleh tradisi.
Proses itu akan berlangsung sejurus sebelum raja mengundang pengganti Starmer – setelah dipilih sebagai pemimpin Parti Buruh – untuk membentuk kerajaan.
Lazimnya, undangan itu akan diterima, dan Charles akan menyambut Perdana Menteri keempat sepanjang pemerintahannya selepas Liz Truss, Rishi Sunak dan Starmer.
Court Circular, iaitu rekod harian rasmi mengenai tugasan diraja, akan mencatatkan bahawa Perdana Menteri baharu itu "mencium tangan" raja semasa pelantikan.
Namun, pada hakikatnya, ia sekadar berjabat tangan.
Seorang Perdana Menteri lelaki yang baharu biasanya akan menundukkan badan sebagai tanda hormat, manakala Perdana Menteri wanita akan menundukkan badan sececah, sekiranya memilih untuk berbuat demikian.
Dalam autobiografinya, Tony Blair mengimbau bagaimana sebelum sesi menghadap selepas kemenangan besar pilihan rayanya pada 1997, seorang pegawai yang membawa tongkat memberitahunya: “Sebenarnya anda tidak mencium tangan Ratu dalam upacara mencium tangan. Anda hanya menyentuhnya perlahan dengan bibir.”
Namun akhirnya, beliau menceritakan bahawa beliau tersadung pada permaidani dan “hampir terjatuh ke atas tangan Ratu,” sehingga mendorong Ratu menyatakan bahawa beliau kelihatan “terlalu bersemangat.”
Amalan sebenar mencium tangan kini lazimnya dilakukan kemudian dalam mesyuarat Majlis Privi, melibatkan ahli baharu majlis itu dan ketika Perdana Menteri baharu mengangkat sumpah atau membuat pengakuan sebagai “First Lord of the Treasury”.
Seorang Perdana Menteri juga mengadakan sesi menghadap raja mingguan setiap Rabu bagi membincangkan urusan kerajaan selepas sesi Soalan Perdana Menteri dan perbincangan itu biasanya berlangsung secara bersemuka.
Walaupun Raja perlu kekal berkecuali dari segi politik dalam semua perkara, baginda boleh memberi nasihat dan peringatan kepada menteri, termasuk Perdana Menteri, apabila perlu.
-- BERNAMA-PA MEDIA/dpa
