TEHRAN: Penasihat strategik kepada ketua pasukan perunding Iran mendedahkan, keputusan muktamad mengenai memorandum persefahaman (MoU) antara Iran dan Amerika Syarikat (AS) kini dalam perbincangan di negara itu, lapor Agensi Berita Mehr (MNA).
Dalam fail audio yang memperincikan draf perjanjian 14 perkara, Mehdi Mohammadi menyatakan, Iran pada masa ini menyediakan perkhidmatan di Selat Hormuz, termasuk perkhidmatan keselamatan, navigasi dan keselamatan yang bayarannya dikutip.
“Hak untuk mengutip yuran ini ialah milik eksklusif Iran dan Oman, dan tiada pihak lain yang mempunyai kuasa untuk membuat keputusan mengenainya,” tegas Mohammadi.
Beliau seterusnya berkata, pengaturan ini sudah sedia ada dan akan kekal tidak berubah di bawah sebarang perjanjian akan datang.
Menurut Mohammadi, artikel pertama teks draf itu menetapkan bahawa perang semasa mesti dihentikan di semua sektor, termasuk Iran dan Lubnan.
Berikutan itu, pihak lawan mesti komited untuk tidak memulakan sebarang peperangan atau operasi ketenteraan baharu.
AS akan memberikan komitmen ini bagi pihaknya sendiri dan bagi pihak Israel, katanya, sambil menambah sebaik sahaja perjanjian itu ditandatangani, pihak berkenaan akan diwajibkan untuk menamatkan perang dengan segera.
Ini ialah pencapaian luar biasa penting dan tanda kegagalan pihak lawan dalam peperangan, kerana mereka tidak memasuki konflik ini dengan niat untuk menamatkannya, sambungnya.
Mohammadi menambah, buat pertama kali dalam sejarah, Iran telah memaksa AS untuk memberikan jaminan bagi pihak Israel.
“Sehingga kini, AS tidak pernah menerima pengaturan sedemikian. Strategi bersama AS dan Israel yang telah lama wujud adalah untuk Washington menandatangani perjanjian manakala Israel kekal di luar mereka, memelihara kebebasan bertindak.
“Kami tidak membenarkan perkara itu dalam teks ini," tegasnya. Beliau seterusnya menekankan bahawa komitmen Iran adalah timbal balik.
"Jika mereka tidak menunaikan kewajipan mereka, kami juga tidak akan (melakukannya). Selat akan kekal ditutup, kami tidak akan meneruskan rundingan fasa seterusnya, dan jika perlu, kami akan memasuki peperangan. Mereka sedar sepenuhnya tentang perkara ini," katanya.
Menjawab isu sekatan laut, Mohammadi berkata, penarikan sekatan maritim dan pencegahan sebarang gangguan terhadap perkapalan Iran mesti dimulakan serta-merta selepas menandatangani perjanjian itu.
Proses ini mesti, dalam tempoh 30 hari, memulihkan aktiviti perkapalan ke tahap yang wujud sebelum sekatan dikenakan, katanya.
Mohammadi turut merujuk kepada cadangan dana pembangunan dan pembinaan semula bernilai AS$300 bilion.
Teks itu menggunakan istilah 'pembinaan semula,' yang bermaksud membina semula kerosakan yang disebabkan oleh peperangan.
"Walaupun perkataan 'pampasan' tidak disebut secara eksplisit, adalah jelas bahawa apabila pihak berkenaan bercakap tentang pembinaan semula, ia merujuk kepada pampasan untuk kerosakan yang dikenakan ke atas Iran semasa perang."
Beliau seterusnya menyatakan bahawa, buat pertama kalinya, AS telah komited dalam perjanjian akhir untuk menarik balik sekatan utama juga.
"Komitmen seperti itu tidak pernah wujud sebelum ini," katanya.
Pada masa sama, Mohammadi menyatakan, tiada pelepasan sekatan menyeluruh akan berlaku sehingga fasa kedua rundingan dicapai.
Beliau juga menekankan bahawa tuntutan pihak lain mengenai program nuklear Iran kini terhad semata-mata pada bahan nuklear diperkaya, tanpa perbincangan berlaku mengenai aspek lain aktiviti nuklear Iran.
"Terdapat ayat dalam teks yang membenarkan perbincangan mengenai isu nuklear lain, tetapi hanya jika kedua-dua pihak bersetuju," katanya. "Jika pihak lain ingin memperkenalkan isu baharu, ia mesti terlebih dahulu mendapatkan persetujuan kami untuk membincangkannya.
Jelas sekali, Republik Islam Iran tidak akan menerima setiap perkara. Tanpa persetujuan bersama, tidak akan ada rundingan.
-- BERNAMA-MNA
TAG: Iran, AS, MoU
