Ringkasan AI
- Polis pencegah rusuhan dikerahkan di Mahkamah Perlembagaan Poland susulan krisis politik berkaitan penggantungan Presiden dan Naib Presiden mahkamah tersebut.
- Kerajaan Poland menggantung kedua-dua pegawai itu dan memohon penarikan kekebalan undang-undang mereka bagi membolehkan prosiding jenayah dimulakan.
- Tindakan kerajaan mencetuskan bantahan pembangkang dan kritikan pakar undang-undang, yang bimbang kesan negatif terhadap kedaulatan undang-undang negara.
WARSAW: Polis pencegah rusuhan dikerahkan di luar bangunan Mahkamah Perlembagaan Poland di Warsaw pada Jumaat susulan pertikaian politik yang semakin memuncak berhubung kawalan terhadap institusi kehakiman tertinggi negara itu.
Krisis terbaru itu tercetus selepas kerajaan menggantung Presiden Mahkamah Perlembagaan, Bogdan Swieczkowski, serta Naib Presidennya, Bartlomiej Sochanski, dan mengambil langkah untuk mendakwa kedua-duanya atas kesalahan jenayah.
Menteri Kehakiman Poland, Waldemar Żurek, berkata beliau telah memohon supaya kekebalan undang-undang yang dinikmati kedua-dua hakim kanan itu ditarik balik bagi membolehkan prosiding jenayah dimulakan terhadap mereka.
Tindakan tersebut mencetuskan bantahan daripada ahli politik parti pembangkang Law and Justice (PiS), yang berhimpun di luar premis mahkamah bagi membantah apa yang mereka sifatkan sebagai campur tangan kerajaan terhadap badan kehakiman.
Polis pencegah rusuhan dikerahkan bagi menghalang penunjuk perasaan daripada memasuki bangunan mahkamah dan mengawal keadaan di kawasan sekitar.
Dalam satu hantaran di media sosial, Mahkamah Perlembagaan menegaskan bahawa Swieczkowski dan Sochanski masih memegang jawatan mereka secara sah mengikut undang-undang.
Mahkamah itu turut mendakwa bahawa tindakan terhadap kedua-dua pegawai berkenaan merupakan satu bentuk "rampasan kuasa" terhadap institusi kehakiman negara.
Perdana Menteri Poland, Donald Tusk, bagaimanapun mempertahankan langkah kerajaan dengan menyatakan ia bertujuan memulihkan kedaulatan undang-undang selepas bertahun-tahun pertikaian mengenai kebebasan badan kehakiman.
"Memulihkan kedaulatan undang-undang adalah tanggungjawab kami. Selepas bertahun-tahun pelanggaran undang-undang ketika pemerintahan PiS, proses ini sukar dan kadangkala menyakitkan, namun memerlukan tindakan tegas," kata Tusk menerusi media sosial.
Dalam perkembangan berkaitan, Presiden Poland, Karol Nawrocki, yang disokong oleh PiS, dilaporkan mengarahkan pesawat yang dinaikinya berpatah balik ke Warsaw ketika dalam perjalanan ke Senegal bagi menghadiri Sukan Olimpik Belia Musim Panas.
Mahkamah Perlembagaan Poland menjadi tumpuan pertikaian berhubung kedaulatan undang-undang sejak PiS mengambil alih pemerintahan pada 2015.
Ketika itu, kerajaan pimpinan PiS bertindak melantik beberapa hakim bagi memperoleh majoriti dalam mahkamah berkenaan yang mempunyai kuasa menentukan kesahan sesuatu undang-undang.
Bagaimanapun, Mahkamah Hak Asasi Manusia Eropah dan Mahkamah Keadilan Kesatuan Eropah kemudian memutuskan bahawa tiga daripada pelantikan hakim tersebut dibuat secara tidak sah kerana jawatan berkenaan telah diisi secara sah oleh parlimen terdahulu.
Kedua-dua mahkamah Eropah itu turut memutuskan bahawa Mahkamah Perlembagaan Poland tidak lagi memenuhi kriteria sebagai tribunal yang bebas dan berkecuali.
Kerajaan Tusk yang mengambil alih pentadbiran pada 2023 berikrar untuk mengembalikan kebebasan institusi kehakiman, namun usahanya berdepan pelbagai halangan termasuk veto presiden.
Nawrocki juga enggan mengangkat sumpah lima hakim Mahkamah Perlembagaan yang dipilih oleh parlimen sejak Mac lalu atas alasan wujud kelemahan dalam prosedur pelantikan mereka.
Seorang daripada hakim berkenaan, Anna Korwin-Piotrowska, kini diberikan tanggungjawab sementara untuk mengendalikan mahkamah tersebut.
Awal bulan ini, Suruhanjaya Venice, sebuah badan penasihat Majlis Eropah berkaitan hal ehwal perlembagaan, menggesa Nawrocki mengangkat sumpah lima hakim berkenaan bagi membolehkan mereka menjalankan tugas secara rasmi.
Żurek menegaskan bahawa Swieczkowski dan Sochanski perlu dipertanggungjawabkan kerana didakwa menghalang hakim-hakim tersebut daripada menjalankan fungsi kehakiman mereka.
Pertikaian itu berlaku ketika Poland bersiap sedia menghadapi pilihan raya parlimen tahun depan, dengan sesetengah pemerhati politik melihat tindakan kerajaan sebagai usaha untuk meraih sokongan penyokong yang mahu reformasi kehakiman dipercepatkan.
Bagaimanapun, langkah itu turut menerima kritikan daripada beberapa pakar undang-undang.
Peguam Marcin Matczak, yang sebelum ini lantang mengkritik reformasi kehakiman era PiS, berkata penggantungan Swieczkowski tidak mempunyai asas perundangan yang kukuh.
Menurut beliau, tindakan menggunakan kehadiran polis bagi menguatkuasakan perubahan di Mahkamah Perlembagaan berisiko menimbulkan kesan negatif jangka panjang terhadap usaha memperkukuh kedaulatan undang-undang di Poland.
"Kejadian hari ini berpotensi menjejaskan kredibiliti institusi tersebut dan meninggalkan kesan mendalam terhadap persepsi orang ramai mengenai kedaulatan undang-undang untuk tempoh yang lama," katanya.
