[KOLUMNIS] Malaysia perkukuh diplomasi pertahanan dalam landskap keselamatan baharu

DALAM landskap keselamatan dunia yang semakin kompleks, pertahanan negara tidak lagi boleh dilihat semata-mata daripada sudut kekuatan ketenteraan. Kestabilan serantau, keselamatan maritim, teknologi, infrastruktur kritikal serta hubungan strategik dengan negara rakan kini turut menjadi sebahagian penting daripada pertahanan sesebuah negara.

Atas sebab itu, Menteri Pertahanan, Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin menggunakan penyertaan Malaysia dalam Shangri-La Dialogue 2026 di Singapura untuk memperkukuh diplomasi pertahanan, memperluas jaringan kerjasama antarabangsa serta membawa pendirian negara dalam mendepani perubahan landskap keselamatan serantau dan global.

Dalam keadaan rantau Indo-Pasifik berdepan tekanan geopolitik dan persaingan kuasa besar yang semakin ketara, diplomasi pertahanan menjadi antara instrumen penting bagi Malaysia untuk membina kepercayaan, mengekalkan saluran komunikasi dan memastikan kepentingan negara terus diberikan perhatian.

Perkukuh Jaringan Pertahanan Malaysia

Sepanjang Shangri-La Dialogue 2026, Mohamed Khaled mengadakan siri pertemuan dua hala dengan lebih 10 negara termasuk Amerika Syarikat, Perancis, Itali, Kanada, Australia, New Zealand, Norway, Republik Czech, Qatar, Singapura dan Thailand.

Pertemuan dua hala ini menjadi ruang untuk Malaysia memperkukuh hubungan pertahanan sedia ada, berkongsi pandangan mengenai perkembangan keselamatan semasa serta mengenal pasti bidang kerjasama yang mempunyai kepentingan bersama.

Dalam hubungan pertahanan, kepercayaan dan komunikasi perlu dibina secara berterusan. Ia penting terutama ketika negara-negara di rantau ini berhadapan dengan persekitaran keselamatan yang semakin kompleks dan tidak menentu.

Antara perkara yang diberikan perhatian termasuk kerjasama pertahanan, perkongsian maklumat strategik, *Maritime Domain Awareness* atau MDA serta penyelarasan dalam menghadapi cabaran keselamatan serantau dan global.

Pendekatan ini selari dengan kepentingan Malaysia untuk mengekalkan hubungan pertahanan yang baik dengan pelbagai negara tanpa terikat kepada persaingan mana-mana kuasa.

Keselamatan Infrastruktur Bawah Laut

Satu lagi perkembangan penting ialah penglibatan Malaysia dalam pelancaran 'Guiding Principles for Underwater Infrastructure Defence Exchanges' atau GUIDE bersama 16 negara lain.

Isu keselamatan infrastruktur bawah laut mungkin kurang diberikan perhatian umum, namun kepentingannya semakin meningkat.

Kabel komunikasi dasar laut, laluan data dan rangkaian bawah laut merupakan antara infrastruktur yang menyokong ekonomi digital, sistem komunikasi, transaksi kewangan, operasi kerajaan serta hubungan antarabangsa.

Sebarang gangguan terhadap infrastruktur tersebut boleh memberikan kesan kepada sesebuah negara. Justeru, ia tidak lagi boleh dilihat sebagai isu teknikal semata-mata, tetapi turut mempunyai implikasi terhadap keselamatan nasional.

Penyertaan Malaysia dalam GUIDE menunjukkan bahawa skop pertahanan negara perlu mengambil kira perubahan bentuk ancaman dan perkembangan teknologi semasa.

Pertahanan hari ini tidak lagi hanya melibatkan ruang darat, laut dan udara. Infrastruktur kritikal di ruang bawah laut turut mempunyai nilai strategik yang perlu diberikan perhatian, dipantau dan dilindungi.

Penglibatan Malaysia dalam inisiatif ini juga membuka ruang kepada pertukaran dan kerjasama dengan negara lain dalam menghadapi cabaran keselamatan infrastruktur bawah laut.

Mohamed Khaled Bawa Pendirian Malaysia

Selain pertemuan dua hala, Mohamed Khaled turut menggunakan Shangri-La Dialogue untuk menyampaikan pendirian Malaysia mengenai bagaimana ketegangan serantau perlu diuruskan dalam keadaan persaingan global yang semakin meningkat.

Dalam sesi kelima bertajuk *Managing Regional Tensions amid Global Competition*, beliau menekankan kepentingan mengurus ketegangan serantau secara bertanggungjawab.

Mesej Malaysia jelas bahawa keamanan rantau tidak boleh dibina melalui tekanan atau dominasi. Sebaliknya, ia perlu berasaskan dialog, undang-undang antarabangsa, sikap saling menghormati dan kerjasama.

Malaysia turut menekankan kepentingan memastikan rantau Indo-Pasifik kekal aman, stabil dan makmur. Pendekatan ini selari dengan pendirian negara yang mengutamakan diplomasi, penyelesaian secara aman serta kerjasama pelbagai hala.

Mohamed Khaled turut menyuarakan kebimbangan Malaysia terhadap amalan dwistandard dalam penguatkuasaan undang-undang antarabangsa.

Bagi Malaysia, prinsip dan undang-undang antarabangsa perlu dilaksanakan secara konsisten dan adil kepada semua negara, tanpa mengira sama ada sesebuah negara itu besar atau kecil.

Pendirian tersebut penting dalam konteks Malaysia sebagai sebuah negara yang mahu mengekalkan hubungan baik dengan semua pihak, tetapi pada masa yang sama berpegang kepada prinsip serta kepentingan negara sendiri.

Diplomasi Pertahanan Dalam Landskap Keselamatan Baharu

Penyertaan Malaysia dalam Shangri-La Dialogue 2026 memperlihatkan bagaimana diplomasi pertahanan semakin penting dalam menghadapi landskap keselamatan yang berubah.

Melalui siri pertemuan Mohamed Khaled dengan lebih 10 negara, penglibatan Malaysia dalam GUIDE bersama 16 negara lain serta penyampaian pendirian negara mengenai ketegangan serantau, Malaysia menggunakan platform tersebut untuk memperkukuh hubungan dan kerjasama pertahanan di peringkat antarabangsa.

Pendekatan ini menunjukkan bahawa usaha memperkukuh pertahanan negara bukan hanya bergantung kepada aset dan keupayaan ketenteraan.

Hubungan antarabangsa, perkongsian maklumat, kesedaran domain maritim, perlindungan infrastruktur kritikal serta keupayaan mengurus hubungan dengan pelbagai negara turut menjadi sebahagian daripada ekosistem keselamatan negara.

Dalam persekitaran geopolitik yang semakin mencabar, pendekatan Mohamed Khaled adalah untuk memastikan Malaysia terus mempunyai hubungan pertahanan yang kukuh dengan negara rakan, terbuka kepada kerjasama dan pada masa yang sama konsisten dalam membawa pendirian serta kepentingan negara.

* Firdaus Azil merupakan wartawan kanan di Astro AWANI yang kini sedang melanjutkan pengajian dalam bidang komunikasi. Beliau aktif melaporkan isu-isu semasa, politik, dan hal ehwal serantau.

** Semua hantaran dan pandangan di akaun ini adalah milik peribadi penulis sepenuhnya dan tidak menggambarkan pendirian rasmi mahupun mewakili Astro AWANI.