KETIKA ini Pakatan Harapan (PH), Barisan Nasional (BN), Bersatu dan Perikatan Nasional menfailkan kertas penamaan calon masing-masing bagi Pilihan Raya Negeri Melaka (PRN Melaka) ke-16, perhatian politik sekali lagi tertumpu kepada 28 kerusi Dewan Undangan Negeri (DUN) di negeri bersejarah itu.
Dalam Pilihan Raya Negeri 2021, Barisan Nasional (BN) berjaya memperoleh 21 kerusi, manakala PH memenangi tujuh kerusi.
Parti-parti politik kini bersiap sedia menghadapi satu lagi pertarungan cukup hebat.
Namun, bagi saya, pilihan raya ini lebih daripada sekadar satu pertandingan politik.
Ia mengimbau kembali kenangan ketika membuat liputan Pilihan Raya Kecil Machap pada tahun 2007, selain mengingatkan saya tentang hubungan peribadi dengan sebuah negeri yang sentiasa mempunyai tempat istimewa di hati saya.
Kali terakhir saya membuat liputan pilihan raya di Melaka ialah pada 12 April 2007, semasa Pilihan Raya Kecil Machap, bersama sahabat baik saya, Rosmanizam Dali.
Pilihan raya kecil itu diadakan susulan kematian penyandang kerusi, Datuk Wira Poh Ah Tiam daripada BN-MCA.
Dalam pertandingan satu lawan satu, calon BN-MCA, Lai Meng Chong, menewaskan calon DAP, Liou Chen Kuang.
Saya masih teringat kemesraan suasana kempen ketika itu, apabila politik dan kehidupan masyarakat seharian seolah-olah saling melengkapi.
Di sebalik ceramah dan ucapan politik, terdapat perbualan bersama masyarakat biasa, pertemuan dengan wajah-wajah yang dikenali serta peluang menikmati asam pedas Melaka yang cukup terkenal.
Apa yang paling meninggalkan kesan kepada saya ialah hubungan erat antara masyarakat daripada pelbagai latar belakang, termasuk Melayu, Cina, India, Portugis-Eurasian dan Baba Nyonya.
Terdapat semangat kebersamaan yang begitu semula jadi dan akrab menjadikan pengalaman itu sesuatu yang sentiasa terpahat di fikiran saya.
Mungkin hubungan saya dengan Melaka sebenarnya jauh lebih dalam daripada sekadar pengalaman membuat liputan.
Mendiang ibu saya dilahirkan di negeri itu pada tahun 1942.
Selepas datuk saya meninggal dunia ketika pendudukan Jepun, ibu bersama keluarganya berpindah ke Klang, Selangor.
Walaupun kehidupan dan kerjaya saya membawa saya ke tempat lain, Melaka tetap menjadi sebahagian daripada sejarah keluarga saya.
Hubungan peribadi itulah yang menjadikan perbualan terbaharu saya bersama Datuk Azman Abidin begitu bermakna.
Wajah yang tidak asing dengan orang Melaka
Pada usia 54 tahun, Azman berkhidmat sebagai Setiausaha Politik kepada Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim.
Sebelum itu, beliau pernah menjadi Setiausaha Politik kepada Allahyarham Tan Sri Khalid Ibrahim, bekas Menteri Besar Selangor, dari tahun 2012 hingga 2014, ketika saya bertugas sebagai editor penugasan di Jabatan Berita dan Hal Ehwal Semasa ntv7.
Azman kini sah sebagai calon PKR/PH bagi kerusi DUN N13 Paya Rumput, di bawah kawasan Parlimen Tangga Batu.
Beliau juga merupakan Pengerusi PKR Wilayah Persekutuan dan Ketua Cabang Bandar Tun Razak.
Beliau mendapat pendidikan di SMK Rahmat, Kuala Sungai Baru dan memperoleh kelayakan Professional Master in Business Administration (PMBA) daripada Universiti Teknologi Malaysia pada tahun 2023.
Pada tahun yang sama, beliau dianugerahkan Darjah Mulia Seri Melaka (DMSM) yang membawa gelaran Datuk oleh Yang di-Pertua Negeri Melaka, Tun Mohd Ali Rustam.
Namun, perkara yang paling menarik perhatian saya sepanjang perbualan kami bukanlah senarai jawatan atau kelayakan akademiknya.
Sebaliknya, adalah cara beliau berbicara tentang Melaka.
Keluarganya berasal daripada komuniti Orang Laut di Kuala Sungai Baru, manakala kedua-dua ibu bapanya mempunyai jalur keturunan anak jati Melaka.
Terdapat satu keakraban yang terserlah dalam tutur katanya, menjadikan perbualan kami terasa kurang seperti satu temu bual politik rasmi dan lebih kepada perbincangan tentang kampung halaman, identiti serta tanggungjawab untuk kembali kepada akar umbi.
Mungkin saya sedikit cenderung apabila berbicara tentang anak-anak Melaka.
Mendiang ibu saya berasal dari negeri ini dan sepanjang perjalanan kerjaya, saya telah bertemu ramai anak Melaka yang memiliki sifat mesra dan rendah diri, sehingga meninggalkan kenangan yang cukup mendalam.
Dalam kes Azman, keakraban itu menjadikan hubungan peribadinya dengan Melaka lebih bermakna.
“Melaka sangat dekat di hati saya.”
Itulah jawapan Azman apabila saya bertanya mengapa beliau memilih untuk bertanding di Melaka dan bukannya di Kuala Lumpur.
“Melaka sangat dekat di hati saya.
“Allahyarham ayah saya, Haji Abidin Abdul Kadir, sebenarnya pernah menjadi pengerusi JKKK Kuala Sungai Baru pada tahun 1980-an.”
Ada kalanya, jawapan yang paling ringkas mampu menceritakan banyak perkara tentang seseorang.
Azman menjelaskan bahawa beliau sering pulang ke Melaka untuk bertemu saudara-mara dan sahabat handai, khususnya di Kuala Linggi serta beberapa kawasan lain di negeri itu.
Kunjungan tersebut membolehkan beliau terus mengekalkan hubungan dengan masyarakat dan tempat-tempat yang menjadi sebahagian daripada sejarah hidupnya.
Apabila peluang untuk bertanding di Paya Rumput muncul, beliau menerimanya dengan penuh rasa tanggungjawab, menyedari betapa besarnya makna untuk mewakili sebuah komuniti yang sememangnya mempunyai hubungan emosi dengannya.
Peranannya di Pejabat Perdana Menteri turut memberinya peluang menyertai pelbagai program Malaysia MADANI dan aktiviti kemasyarakatan di Melaka.
Bagi beliau, keputusan ini bukan sekadar berkaitan cita-cita politik.
“Bagi saya, keputusan ini tidak seharusnya dilihat semata-mata dari sudut cita-cita politik.
"Sebaliknya, ia berkaitan sejauh mana saya mampu menyumbang sesuatu yang bermakna dengan memanfaatkan pengalaman yang telah saya peroleh sepanjang kerjaya dan menggunakannya demi kepentingan masyarakat,” katanya.
Pengalaman beliau dalam sektor korporat dan kerajaan mungkin menjadi asas kepada hasrat tersebut.
Namun, sama ada pengundi menerima keyakinan itu atau sebaliknya bergantung kepada lebih daripada sekadar niat seseorang calon.
Dalam pilihan raya, kepercayaan rakyat perlu diperoleh dan dibuktikan.
Paya Rumput: Ujian kepercayaan rakyat
Dalam Pilihan Raya Negeri Melaka 2021, calon BN, Rais Yasin, memenangi kerusi Paya Rumput dengan majoriti 629 undi.
Beliau menewaskan empat calon lain, termasuk bekas Ahli Parlimen Hang Tuah Jaya, Shamsul Iskandar Akin, yang bertanding atas tiket PH, selain calon daripada Perikatan Nasional dan calon Bebas.
Kali ini, Azman akan memikul harapan PH untuk mencipta kejayaan di kawasan tersebut dengan membawa mesej Melaka Rumah Kita.
Pengalaman politik, hubungan dalam kerajaan serta keakrabannya dengan Melaka mungkin memberikan kelebihan tertentu.
Namun, pilihan raya jarang ditentukan berdasarkan kelayakan dan pengalaman seseorang calon semata-mata.
Pengundi ingin mengetahui sama ada seseorang calon benar-benar memahami kesukaran hidup mereka, sedia mendengar keluhan dan mampu diharapkan untuk terus berkhidmat selepas bendera kempen diturunkan.
Pengalaman saya membuat liputan Pilihan Raya Kecil Machap pada tahun 2007 mengingatkan saya bahawa politik akar umbi sering dibentuk melalui pertemuan-pertemuan sederhana.
Perbualan di kedai kopi, kunjungan ke rumah keluarga, bersalaman dalam program masyarakat atau kesediaan mendengar masalah seseorang yang semestinya meninggalkan kesan lebih mendalam berbanding ucapan politik.
Calon yang paling diingati bukan semestinya mereka yang paling lantang bersuara.
Sebaliknya, mereka sering kali merupakan individu yang membuatkan masyarakat berasa bahawa suara mereka didengari.
Suruhanjaya Pilihan Raya telah menetapkan 31 Oktober 2026 sebagai hari penamaan calon dan 14 November 2026 sebagai hari pengundian.
Berdasarkan angka yang diumumkan, seramai 687,697 pengundi, berdasarkan daftar pemilih bertarikh 22 September, layak menunaikan tanggungjawab mereka.
Dalam tempoh kempen, setiap calon mempunyai masa yang terhad untuk memperkenalkan diri, menjelaskan perancangan serta meyakinkan pengundi bahawa mereka layak diberikan mandat.
Bagi Azman, cabarannya adalah untuk menterjemahkan hubungan peribadinya dengan Melaka serta pengalaman dalam kerajaan kepada manfaat nyata yang boleh difahami dan diyakini oleh pengundi.
Lebih daripada politik, ada makna sebuah kampung halaman.
Satu perkara dalam perbualan kami yang terus tersemat dalam ingatan saya ialah refleksi Azman tentang bagaimana pengalaman membesar di Melaka membentuk pemahamannya terhadap masyarakat dan kehidupan komuniti.
“Dibesarkan di Melaka turut memberikan saya penghargaan terhadap karakter masyarakatnya.
"Ada sesuatu yang cukup istimewa tentang sebuah tempat yang menghimpunkan sejarah, budaya dan kehidupan seharian. Pengalaman seperti ini menjadi sebahagian daripada identiti diri, walaupun perjalanan hidup membawa kita ke persekitaran dan tanggungjawab yang berbeza,” jelasnya.
Beliau turut berkongsi bagaimana pengalaman seterusnya dalam sektor korporat dan kerajaan telah meluaskan perspektifnya, namun hubungan dengan Melaka tetap mempunyai makna yang tersendiri.
Saya dapat memahami perasaan tersebut melalui pengalaman saya sendiri.
Bagi sesetengah orang, kampung halaman ialah tempat mereka dibesarkan.
Bagi yang lain, ia mungkin tempat kelahiran ibu bapa, tempat tinggal datuk dan nenek atau tempat bermulanya kisah keluarga jauh sebelum mereka dilahirkan.
Kita mungkin tidak menghabiskan sebahagian besar kehidupan di sesuatu tempat, namun hubungannya dengan identiti diri tidak pernah benar-benar pudar.
Begitulah perasaan saya terhadap Melaka kerana mendiang ibu saya berasal dari negeri ini.
Mungkin itulah sebabnya kata-kata Azman begitu dekat dengan hati saya.
Pencalonan beliau bukan sekadar mengenai penyertaan dalam pilihan raya, tetapi turut membawa kisah peribadi tentang kepulangan ke sebuah tempat yang masih menjadi sebahagian daripada dirinya.
Apabila saya bertanya bagaimana beliau melihat Melaka pada hari ini, fikirannya terus tertumpu kepada masa depan negeri itu.
“Saya melihat Melaka sebagai kampung halaman, tempat masyarakatnya berada dan sebuah negeri yang mempunyai identiti tersendiri,” ujarnya lagi.
Beliau berbicara tentang peluang yang boleh ditawarkan Melaka kepada generasi muda, perniagaan tempatan dan keluarga yang bekerja.
“Apabila saya memikirkan Melaka hari ini, saya melihat potensi yang dimilikinya. Saya memikirkan golongan anak muda yang mahukan kerjaya yang bermakna, para usahawan yang memerlukan ruang untuk berkembang dan keluarga yang bekerja keras demi mendapatkan kehidupan yang lebih baik,” katanya.
Aspirasi ini melangkaui politik kepartian.
Golongan muda mahukan peluang pekerjaan yang bermakna, usahawan memerlukan peluang untuk mengembangkan perniagaan, manakala keluarga pula mengharapkan masa depan yang lebih baik untuk anak-anak mereka.
Azman percaya bahawa warisan sejarah Melaka, sektor pelancongan, industri tempatan dan komuniti perniagaannya mampu menyumbang kepada pertumbuhan ekonomi, dengan syarat manfaat pembangunan tersebut dapat diterjemahkan kepada peningkatan nyata dalam kehidupan rakyat.
“Saya ingin melihat Melaka terus berbangga dengan identitinya, sambil menjadi sebuah negeri yang semakin berdaya saing, progresif dan bersedia menghadapi cabaran generasi akan datang,” katanya.
Ia merupakan satu visi yang cukup besar, namun turut menimbulkan satu persoalan penting: Bagaimanakah Melaka dapat mengekalkan keistimewaan yang dimilikinya sambil mewujudkan peluang baharu untuk masyarakat yang menganggap negeri ini sebagai rumah mereka?
Sejarah yang kaya dan identiti budaya Melaka yang tersendiri merupakan aset yang sangat bernilai.
Cabarannya adalah memastikan kekuatan tersebut dapat menyumbang kepada masa depan yang lebih baik agar rakyatnya terus menikmati kemakmuran.
Akhirnya, pembangunan harus membawa maksud peluang yang lebih luas dan kualiti hidup yang lebih baik untuk rakyat biasa.
Pengumuman terbaharu dalam Belanjawan 2027 berkaitan penubuhan Pusat Kecemerlangan Melaka (Melaka Centre of Excellence) juga merupakan satu perkembangan penting yang wajar diberikan perhatian.
"Itulah mesej yang perlu dipertimbangkan, tanpa mengira fahaman atau kecenderungan politik," kata Azman.
Rakyat yang akan menentukan keputusan akhir
Selepas berbual dengan Azman, saya memperoleh gambaran yang lebih jelas mengapa beliau melihat pencalonan ini sebagai sesuatu yang lebih besar daripada sekadar satu lagi tugasan politik.
Terdapat kisah peribadi di sebalik keputusannya, hubungan dengan keluarga dan masyarakat, serta keinginan untuk menggunakan pengalaman yang dimiliki bagi menyumbang kepada negeri ini.
Sudah tentu, satu perbualan hanya mampu memberikan gambaran awal tentang karakter dan niat seseorang calon.
Akhirnya, pengundi akan menilai beliau berdasarkan tindakan, penglibatan bersama masyarakat dan keupayaannya menunaikan janji.
Standard yang sama juga harus dikenakan kepada setiap calon yang bertanding di Melaka.
Apabila mengimbas kembali Pilihan Raya Kecil Machap pada tahun 2007, saya bukan sahaja mengingati persaingan politik ketika itu, malah turut mengingati masyarakat, perbualan, makanan dan semangat kebersamaan yang menjadikan pengalaman tersebut begitu istimewa.
Kenangan itu mengingatkan saya bahawa pilihan raya bukan sekadar mengenai angka, kerusi dan kemenangan politik.
Ia sebenarnya berkaitan masyarakat serta kehidupan rakyat yang terkesan oleh keputusan mereka yang diberikan kuasa.
Bagi Azman, mesejnya cukup mudah: Melaka bukan sekadar sebuah tempat di atas peta pilihan raya. Melaka ialah kampung halaman.
Dan apabila seseorang berbicara tentang kampung halaman, sudah tentu wujud harapan agar hubungan itu dibuktikan melalui tindakan, bukan sekadar kata-kata.
Menjelang Pilihan Raya Negeri Melaka ke-16, saya mendoakan yang terbaik buat Azman dan semua calon yang bertanding.
Semoga kempen berlangsung dengan penuh keikhlasan, saling menghormati serta berlandaskan komitmen sebenar untuk berkhidmat kepada rakyat.
Kepada para pengundi Melaka, pilihan berada di tangan anda.
Lihatlah melangkaui jentera kempen, slogan dan retorik politik.
Teliti rekod perkhidmatan setiap calon, dengar cadangan yang dikemukakan dan nilai sejauh mana mereka benar-benar mampu menyumbang kepada masyarakat setempat.
Seseorang calon mungkin berjaya memenangi pilihan raya melalui kempen yang berkesan, namun memperoleh kepercayaan rakyat merupakan satu tanggungjawab yang bermula selepas undi selesai dikira.
Sejarah Melaka menceritakan tentang sebuah negeri yang dibentuk oleh pelbagai budaya, masyarakat dan generasi.
Masa depannya pula bergantung kepada mereka yang terus mengambil berat, percaya terhadap potensinya dan berusaha menjadikannya lebih baik untuk generasi akan datang.
Bagi saya, Melaka akan sentiasa mempunyai makna peribadi kerana mendiang ibu dan segala kenangan yang saya kumpulkan sepanjang perjalanan hidup.
Bagi Azman pula, Melaka kekal sebagai sebuah tempat yang dekat di hati walaupun bertahun-tahun tanggungjawab profesional membawanya ke tempat lain.
Mungkin perjalanan kami berbeza, namun kami berkongsi penghargaan yang sama terhadap sebuah negeri yang sentiasa terasa seperti rumah sendiri.
Selamat maju jaya kepada semua yang mengambil bahagian dalam Pilihan Raya Negeri Melaka 2026.
Semoga ia menjadi satu perjalanan yang bermakna buat para calon, pasukan kempen masing-masing dan paling utama, seluruh rakyat Melaka.
* Charles Mohan ialah pengamal media Malaysia yang memenangi pelbagai anugerah serta pengacara berita dengan pengalaman selama 24 tahun dalam bidang penyiaran televisyen.
** Artikel ini merupakan pandangan peribadi penulis, dan/atau berdasarkan pemerhatian dalam bidang yang dijalaninya, serta tidak semestinya mewakili pandangan sidang pengarang Astro AWANI.
